301 yönlendirme
301 yönlendirme, bir web sayfasının kalıcı olarak başka bir adrese taşındığını tarayıcılara ve arama motorlarına bildiren HTTP durum kodudur. Eski adrese gelen kullanıcılar otomatik olarak yeni adrese aktarılır. Arama motorları eski adresin bağlantı ve sıralama sinyallerini yeni adrese devreder; bu nedenle site taşımalarının temel aracıdır.
Çalışma prensibi
301 durum kodu, HTTP standardında (RFC 9110) “Moved Permanently” olarak tanımlanır. Bir tarayıcı veya arama motoru tarayıcısı yönlendirilmiş bir adresi istediğinde, sunucu 301 Moved Permanently durum kodunu ve yeni adresi içeren Location üst bilgisini döndürür. Tarayıcı kullanıcıyı yeni adrese yönlendirir. Google ise yönlendirmeyi, hedef adresin yeni asıl (canonical) sürüm olduğuna dair güçlü bir sinyal olarak değerlendirir; bu sinyal doğrultusunda zaman içinde dizinde eski adresin yerine çoğunlukla yeni adres gösterilir ve eski adrese ait sinyaller yeni adreste birleştirilir.
Kullanım alanları
- Sitenin yeni bir alan adına taşınması
- HTTP’den HTTPS’e geçiş ve www’lu ile www’suz sürümlerin tek adreste birleştirilmesi
- Site yapısının veya adres (URL) düzeninin değişmesi
- İçeriği büyük ölçüde örtüşen sayfaların tek sayfada birleştirilmesi
- Kaldırılan bir ürün veya hizmet sayfasının, konusu en yakın sayfaya aktarılması
Yönlendirmenin hedefi, eski sayfanın konusunu karşılayan sayfadır. Konusu karşılanmayan sayfaların toplu olarak ana sayfaya yönlendirilmesi Google tarafından çoğunlukla “soft 404” olarak değerlendirilir.
301 ve 302 yönlendirme farkı
301 kalıcı, 302 (Found) ve 307 (Temporary Redirect) ise geçici yönlendirmeyi ifade eder. Kalıcı yönlendirme, hedef adresin asıl sürüm olarak seçilmesi için güçlü bir sinyaldir; geçici yönlendirme ise kaynak adresin kalıcı olarak değiştiğini bildirmez ve Google kaynak adresi dizinde tutmaya devam edebilir. Kalıcı bir taşınmada geçici yönlendirme kullanılması, hangi adresin gösterileceği konusunda belirsizlik yaratır. 308 (Permanent Redirect) kodu da kalıcı yönlendirme bildirir ve arama motorlarınca 301 ile aynı şekilde işlenir.
Uygulama yöntemleri
Yönlendirmeler sunucu yapılandırmasında, uygulama kodunda, içerik yönetim sisteminde veya içerik dağıtım ağı (CDN) üzerinde tanımlanabilir. Apache sunucularda .htaccess dosyasına eklenen bir kuralla uygulanabilir:
Redirect 301 /eski-hizmet/ https://ornek.com/yeni-hizmet/Nginx sunucularda return 301 yönergesi, WordPress sitelerinde ise Rank Math’in yönlendirme modülü veya Redirection eklentisi kullanılır. Kapsamlı site taşımalarında tüm eski adreslerin yeni karşılıklarıyla eşleştirildiği bir yönlendirme haritası hazırlanır. Yönlendirmeler doğrudan son hedefe yapılır; birden fazla adımdan oluşan yönlendirme zincirleri tarama verimini düşürür ve sayfa açılışını yavaşlatır. Site içi bağlantılar da yönlendirmeye değil, doğrudan yeni adrese güncellenir. Google, taşıma sonrasında yönlendirmelerin en az bir yıl korunmasını önerir.
Ölçüm ve araçlar
Adreslerin birbirine geri yönlendiği yönlendirme döngüleri (redirect loop) sayfanın hiç açılmamasına yol açar. Bir adresin döndürdüğü durum kodu ve yönlendirme zinciri, tarayıcı geliştirici araçlarıyla veya Screaming Frog gibi tarama araçlarıyla görülür. Taşıma sonrasında dizine ekleme sorunları ve Google’ın karşılaştığı 404 yanıtları Search Console’un “Sayfalar” raporunda izlenir; Adres Değişikliği aracı ise desteklenen alan adı veya alt alan adı taşımalarını Google’a bildirmek için kullanılır.