3
301 yönlendirme
301 yönlendirme, bir web sayfasının kalıcı olarak başka bir adrese taşındığını tarayıcılara ve arama motorlarına bildiren HTTP durum kodudur. Eski adrese gelen kullanıcılar otomatik olarak yeni adrese aktarılır. Arama motorları eski adresin bağlantı ve sıralama sinyallerini yeni adrese devreder; bu nedenle site taşımalarının temel aracıdır.
4
404 hatası
404 hatası, istenen sayfanın sunucuda bulunamadığını belirten HTTP durum kodudur ("404 Not Found"). Silinen, adresi değiştirilen veya hatalı yazılan adreslerde oluşur. Var olmayan sayfaların 404 döndürmesi doğru bir davranıştır ve sitenin genel sıralamasını düşürmez; trafik veya bağlantı alan sayfalardaki 404'ler ise ziyaretçi ve sinyal kaybına yol açar.
A
A/B testi
A/B testi (bölünmüş test, split test), bir web sayfasının, reklamın veya e-postanın iki farklı sürümünü kullanıcılara rastgele dağıtarak hangisinin önceden belirlenen hedefte daha iyi sonuç verdiğini ölçen kontrollü deney yöntemidir. Sonuçlar istatistiksel anlamlılık ölçütüyle değerlendirilir. Dönüşüm oranı optimizasyonunun temel aracıdır.
AEO (yanıt motoru optimizasyonu)
AEO (Answer Engine Optimization, yanıt motoru optimizasyonu), içeriğin bir soruya doğrudan yanıt olarak seçilecek biçimde yapılandırılması çalışmasıdır. Hedefleri öne çıkan snippet'ler, sesli asistanlar ve yapay zeka destekli yanıt sistemleridir. Arama motoru optimizasyonunun temeline dayanır; odağı sıralamadan çok soruya verilen net ve alıntılanabilir yanıttır.
Alt metin (alt etiketi)
Alt metin (alt text, alt etiketi), bir HTML görselinin içeriğini ve işlevini metin olarak tanımlayan `alt` özelliğidir. Ekran okuyucular görseli bu metinle seslendirir; görsel yüklenemediğinde yerine bu metin gösterilir. Arama motorları da görselin konusunu anlamak için alt metni, görselin çevresindeki metin ve dosya adıyla birlikte değerlendirir.
Anahtar kelime
Anahtar kelime (keyword), arama motoru optimizasyonunda bir içeriğin konusunu ve hedeflediği aramaları temsil eden kelime veya kelime grubudur. Kullanıcının arama motoruna yazdığı gerçek ifade ise arama sorgusu olarak adlandırılır. Anahtar kelimeler, ilişkili sorguların ve arama niyetlerinin içerik planlamasında ele alınmasını sağlar.
Anchor text (bağlantı metni)
Anchor text (bağlantı metni), bir web sayfasındaki köprü bağlantının tıklanabilir görünen metnidir. Kullanıcıya bağlantının nereye gittiğini bildirir; arama motorlarına ise hedef sayfanın konusu hakkında bağlam sağlar. Hem site içi bağlantılarda hem başka sitelerden gelen bağlantılarda (backlink) değerlendirilen temel SEO öğelerinden biridir.
Arama niyeti
Arama niyeti (search intent), kullanıcının bir arama sorgusunu yazarken ulaşmak istediği amaçtır. Bilgi edinme, belirli bir siteye ulaşma, seçenekleri karşılaştırma veya işlem gerçekleştirme gibi amaçlar bu kapsamda değerlendirilir. Arama motorları sonuç sayfasını bu amaca göre şekillendirir; içerik planlaması da niyete uygun sayfa türü seçimine dayanır.
B
Backlink
Backlink (geri bağlantı), bir web sitesinden başka bir web sitesine verilen bağlantıdır. Arama motorları backlinkleri, bağlantı verilen sayfanın başka kaynaklarca referans gösterildiğinin işareti olarak değerlendirir. Konuyla ilgili ve güvenilir kaynaklardan gelen backlinkler, bir sitenin arama sonuçlarındaki görünürlüğünü belirleyen başlıca dış sinyallerdendir.
Bilgi paneli (knowledge panel)
Bilgi paneli (knowledge panel), Google arama sonuçlarında bir kişi, kuruluş, yer veya kavram hakkında temel bilgileri özetleyen bilgi kutusudur. Masaüstünde sonuçların sağında, mobilde üst bölümde gösterilir. İçeriği Google'ın Bilgi Grafiği'nden otomatik olarak oluşturulur ve yerel işletmelere ait işletme profillerinden ayrıdır.
Breadcrumb (içerik yolu)
Breadcrumb (içerik yolu), bir sayfanın web sitesi hiyerarşisindeki konumunu ana sayfadan başlayarak sırasıyla gösteren ikincil gezinme öğesidir. Ziyaretçilerin ilgili üst kategorilere tek tıklamayla dönmesini sağlar. `BreadcrumbList` yapılandırılmış verisiyle işaretlendiğinde Google, masaüstü arama sonuçlarında sayfanın site içindeki konumunu bu yapıdan oluşturabilir.
C
Canonical etiketi
Canonical etiketi (kanonik URL etiketi), aynı veya büyük ölçüde benzer içeriğin birden fazla adreste yayımlandığı durumlarda tercih edilen adresi arama motorlarına bildiren HTML etiketidir. Google bu bildirimi kanonik adres seçiminde güçlü bir sinyal olarak kullanır; seçilen adres, yinelenen sürümlerin bağlantı ve sıralama sinyallerinin birleştirildiği adres olur.
Core Web Vitals
Core Web Vitals, Google'ın web sayfalarındaki kullanıcı deneyimini ölçmek için tanımladığı üç temel metriktir: LCP ana içeriğin yüklenme hızını, INP etkileşimlere yanıt süresini, CLS ise sayfanın görsel kararlılığını ölçer. Gerçek kullanıcı verisiyle değerlendirilir ve Google'ın sayfa deneyimi sinyalleri arasında yer alır.
CPA (edinme başına maliyet)
CPA (Cost Per Acquisition, edinme başına maliyet), bir reklam kampanyasının bir dönüşüm elde etmek için harcadığı ortalama tutardır. Toplam reklam harcamasının dönüşüm sayısına bölünmesiyle hesaplanır. Satış, form gönderimi veya üyelik gibi hedef eylemlerin maliyetini ölçer; Google Ads arayüzünde dönüşüm başına maliyet olarak raporlanır.
CPC (tıklama başı maliyet)
CPC (Cost Per Click, tıklama başına maliyet), bir reklama yapılan her tıklama için ödenen ortalama tutardır. Toplam reklam harcamasının tıklama sayısına bölünmesiyle hesaplanır. Aynı zamanda reklamverenin yalnızca tıklama gerçekleştiğinde ödeme yaptığı fiyatlandırma modelinin adıdır. Google Ads, Meta ve LinkedIn gibi platformlarda temel maliyet metriğidir.
CPM (bin gösterim maliyeti)
CPM (Cost Per Mille, bin gösterim başına maliyet), bir reklamın 1.000 kez gösterilmesi için ödenen tutardır. Toplam reklam harcamasının gösterim sayısına bölünüp 1.000 ile çarpılmasıyla hesaplanır. Bilinirlik ve erişim hedefli kampanyalarda, özellikle sosyal medya, video ve görüntülü reklamlarda temel maliyet ve fiyatlandırma ölçüsüdür.
CTR (tıklama oranı)
CTR (Click-Through Rate, tıklama oranı), bir bağlantının, reklamın veya arama sonucunun aldığı tıklama sayısının gösterim sayısına oranını yüzde olarak ifade eden metriktir. Tıklama sayısının gösterim sayısına bölünüp 100 ile çarpılmasıyla hesaplanır. Organik aramada ve dijital reklamcılıkta, sunulan mesajın kullanıcı ihtiyacıyla örtüşmesini gösteren temel performans metriğidir.
D
Domain Authority
Domain Authority (DA), SEO yazılımı Moz'un bir alan adının arama sonuçlarında sıralanma potansiyelini tahmin etmek için geliştirdiği, 1 ile 100 arasında değer alan bileşik puandır. Ağırlıklı olarak alan adına gelen bağlantıların niceliği ve niteliği üzerinden hesaplanır. Google'ın kullandığı bir metrik değildir; karşılaştırma amaçlı bir üçüncü taraf göstergesidir.
Dönüşüm oranı
Dönüşüm oranı (conversion rate), bir web sitesini ziyaret eden veya bir reklama tıklayan kullanıcıların ne kadarının hedeflenen eylemi gerçekleştirdiğini gösteren orandır. Satın alma, form gönderimi, telefon araması veya üyelik kaydı dönüşüm olarak tanımlanabilir. Dönüşüm sayısının ziyaret ya da tıklama sayısına bölünüp 100 ile çarpılmasıyla hesaplanır.
E
E-E-A-T
E-E-A-T, Google'ın içerik kalitesini değerlendirme çerçevesindeki deneyim (Experience), uzmanlık (Expertise), otorite (Authoritativeness) ve güvenilirlik (Trustworthiness) ölçütlerinin kısaltmasıdır. Doğrudan bir sıralama faktörü değildir; Google'ın sıralama sistemlerinin öne çıkarmayı hedeflediği içerik niteliklerini açıklar. İnsan kalite değerlendiricilerinin kullandığı bu çerçevenin merkezinde güvenilirlik yer alır.
G
GA4 (Google Analytics 4)
GA4 (Google Analytics 4), Google'ın web siteleri ve mobil uygulamalardaki kullanıcı davranışını ölçen analitik platformunun güncel sürümüdür. Tüm etkileşimleri etkinlik (event) temelli bir veri modeliyle kaydeder; trafik kaynaklarını, kullanıcı etkileşimini ve anahtar etkinlikleri raporlar. Temmuz 2023'te Universal Analytics'in yerini almıştır.
Google Search Console
Google Search Console, Google'ın site sahiplerine ücretsiz sunduğu ve bir web sitesinin Google aramasındaki performansını ve teknik durumunu raporlayan hizmettir. Sitenin hangi sorgularda göründüğünü, tıklama ve gösterim verilerini, dizine ekleme durumunu ve teknik sorunları gösterir. SEO çalışmasının temel ölçüm aracı ve Google ile resmi iletişim kanalıdır.
Google Tag Manager
Google Tag Manager (GTM), web sitelerine ve mobil uygulamalara eklenen ölçüm ve pazarlama kodlarını (etiketleri) yöneten ücretsiz bir etiket yönetim sistemidir. Etiketler, site koduna her seferinde doğrudan müdahale edilmeden tek bir arayüzden yönetilir. GA4, Google Ads ve Meta gibi platformların etiketleri ve çalışma koşulları bu arayüzden tanımlanır.
Googlebot
Googlebot, Google Arama'nın web sayfalarını keşfetmek, indirmek ve dizine eklenmek üzere işlemek için kullandığı web tarayıcısının (crawler) genel adıdır. Mobil cihaz kullanıcısını taklit eden Googlebot Smartphone ve masaüstü kullanıcısını taklit eden Googlebot Desktop olmak üzere iki ana türü bulunur. Tarama davranışı robots.txt ile yönlendirilir.
H
Hemen çıkma oranı
Hemen çıkma oranı (bounce rate), bir web sitesindeki oturumların ne kadarının etkileşim gerçekleşmeden sona erdiğini gösteren yüzdedir. GA4'te etkileşimli olmayan oturumların toplam oturumlara oranı olarak hesaplanır ve etkileşim oranının tümleyenidir. Universal Analytics'teki tek sayfalık oturum tanımından farklı olduğundan iki sistemin değerleri doğrudan karşılaştırılmaz.
Hreflang
Hreflang, aynı içeriğin farklı dillerdeki veya farklı bölgelere yönelik sürümleri arasındaki ilişkiyi arama motorlarına bildiren HTML özelliğidir. Arama motorunun kullanıcıya diline ve konumuna uygun sürümü göstermesini destekler. HTML bağlantı öğeleri, HTTP üst bilgisi veya XML site haritasıyla uygulanır; çok dilli sitelerde uluslararası SEO'nun temel bileşenidir.
HTTPS
HTTPS (HyperText Transfer Protocol Secure), web tarayıcısı ile sunucu arasındaki veri aktarımını TLS (Transport Layer Security) protokolüyle şifreleyen HTTP sürümüdür. Aktarılan verinin üçüncü kişilerce okunmasını ve değiştirilmesini önler, sunucunun kimliğini sertifikayla doğrular. Google, HTTPS kullanımını sayfa deneyimi sinyalleri arasında değerlendirir.
I
İç bağlantı (internal link)
İç bağlantı (internal link), bir web sitesindeki bir sayfadan aynı alan adındaki başka bir sayfaya verilen bağlantıdır. Ziyaretçilerin site içinde gezinmesini sağlar; arama motorlarına sayfaların varlığını, aralarındaki ilişkiyi ve göreli önemini bildirir. Menü, içerik içi, kategori ve alt bilgi bağlantıları bu kapsamdadır.
İndeksleme
İndeksleme (dizine ekleme), bir arama motorunun taradığı sayfanın içeriğini işleyip arama sonuçlarında gösterilebilecek sayfaların bulunduğu veri tabanına, yani dizine eklemesidir. Dizinde yer almayan bir sayfa hiçbir aramada görüntülenmez. Taranan her sayfa dizine eklenmez; karar sayfanın teknik durumu ve içerik değerine göre verilir.
K
Kalite puanı
Kalite puanı (Quality Score), Google Ads'te bir anahtar kelimeye ait reklamların, aynı anahtar kelimeyi hedefleyen diğer reklamverenlerin reklamlarına göre kalitesini 1 ile 10 arasında gösteren teşhis göstergesidir. Beklenen tıklama oranı, reklam alaka düzeyi ve açılış sayfası deneyimi bileşenlerinden oluşur; reklam açık artırmasında doğrudan kullanılmaz.
L
Landing page (açılış sayfası)
Landing page (açılış sayfası), bir reklam, e-posta veya kampanya bağlantısına tıklayan kullanıcının ulaştığı ve belirli bir dönüşüm hedefi için tasarlanan web sayfasıdır. Form gönderimi, satın alma veya randevu gibi tek bir eyleme odaklanır. Açılış sayfasının kalitesi, dönüşüm oranını ve Google Ads'te reklam kalitesi değerlendirmesini etkiler.
LLM (büyük dil modeli)
LLM (Large Language Model, büyük dil modeli), çok büyük metin veri kümeleri üzerinde eğitilen ve dili anlama, özetleme ve metin üretme işlevlerini yerine getiren yapay zeka modelidir. ChatGPT, Gemini ve Claude gibi asistanlar bu modellere dayanır. Yapay zeka destekli arama deneyimlerinin temelini oluşturur.
llms.txt
llms.txt, bir web sitesinin kök dizinine yerleştirilen ve büyük dil modellerine (Large Language Models, LLM) sitenin amacını ve en önemli sayfalarını Markdown biçiminde özetleyen metin dosyasıdır. Eylül 2024'te önerilmiş bir yöntemdir ve resmi bir standart niteliği taşımaz. Amacı, yapay zeka araçlarının sitenin içeriğini hızlı ve doğru biçimde yorumlamasını kolaylaştırmaktır.
M
Meta description
Meta description (meta açıklama), bir web sayfasının içeriğini kısaca özetleyen ve sayfanın HTML kodunda yer alan açıklama etiketidir. Google, arama sonuçlarındaki açıklama metnini (snippet) oluştururken bu etiketi kaynaklardan biri olarak kullanır. Doğrudan bir sıralama faktörü değildir; kullanıcının tıklama tercihine katkıda bulunabilir.
N
Nofollow
Nofollow, bir bağlantıya eklenen ve arama motorlarına bu bağlantının bir öneri veya referans oyu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini bildiren `rel="nofollow"` özelliğidir. Ücretli bağlantılar için `rel="sponsored"`, kullanıcı tarafından eklenen bağlantılar için `rel="ugc"` değerleri kullanılır. Google bu değerleri bağlayıcı bir komut değil, ipucu olarak değerlendirir.
Noindex
Noindex, bir sayfanın arama motoru dizinine eklenmemesini ve arama sonuçlarında gösterilmemesini bildiren yönergedir. Sayfanın `` bölümündeki robots meta etiketiyle veya `X-Robots-Tag` HTTP üst bilgisiyle iletilir. Google bu yönergeye uyar; yönergenin okunabilmesi için sayfanın robots.txt ile taramaya kapatılmamış olması ve yeniden taranması gerekir.
O
Organik trafik
Organik trafik (organic traffic), bir web sitesine arama motorlarının ücretli olmayan sonuçlarından gelen ziyaretlerdir. Reklam tıklamalarından, sosyal medyadan, e-postadan, yapay zeka asistanlarından ve doğrudan adres girişinden gelen ziyaretlerden ayrı olarak ölçülür. Arama motoru optimizasyonu (SEO) çalışmalarının sonuçlarını değerlendirmede kullanılan temel metriklerden biridir.
Öne çıkan snippet (featured snippet)
Öne çıkan snippet (featured snippet), Google'ın bir arama sorgusuna yanıt olarak bir web sayfasından aldığı metin parçasını, kaynak sayfanın bağlantısıyla birlikte organik sonuçların üst kısmında vurgulu biçimde gösterdiği sonuç türüdür. Paragraf, liste veya tablo biçiminde olabilir. Sayfanın içeriğinden otomatik olarak seçilir.
P
PBN (özel blog ağı)
PBN (Private Blog Network, özel blog ağı), tek bir kişi veya kuruluşun kontrolündeki çok sayıda web sitesinin, hedef bir siteye yapay olarak bağlantı vererek arama sıralamasını etkilemek amacıyla kullanıldığı bağlantı ağıdır. Google'ın spam politikalarında bağlantı spam'i olarak tanımlanan uygulamalar kapsamındadır ve manuel işlemle sonuçlanabilir.
R
Remarketing
Remarketing (yeniden pazarlama), bir web sitesini ziyaret etmiş, bir uygulamayı kullanmış veya bir markanın içerikleriyle etkileşime girmiş kullanıcılara sonraki dönemde yeniden reklam gösterilmesi yöntemidir. Kitleler, önceki etkileşimlerin türüne ve zamanına göre tanımlanır. Yeniden hedefleme (retargeting) olarak da anılır; Google Ads, Meta ve LinkedIn gibi platformlarda uygulanır.
ROAS
ROAS (Return on Ad Spend, reklam harcamasının getirisi), reklama harcanan her para biriminin ne kadar gelir sağladığını gösteren orandır. Reklamlara atfedilen gelirin reklam harcamasına bölünmesiyle hesaplanır. Özellikle e-ticarette reklam kampanyalarının gelir verimliliğinin değerlendirilmesinde ve bütçenin kanallar arasında dağıtılmasında kullanılan temel metriktir.
Robots.txt
Robots.txt, bir web sitesinin kök dizininde bulunan ve arama motoru tarayıcılarına sitenin hangi bölümlerini tarayabileceklerini bildiren düz metin dosyasıdır. Robot hariç tutma protokolü (Robots Exclusion Protocol) adlı standarda dayanır ve tarayıcı bazında erişim kuralları tanımlar. Taramayı yönetir; bir sayfanın arama sonuçlarından çıkarılmasını sağlamaz.
S
Schema markup (yapılandırılmış veri)
Schema markup, web sayfasındaki varlıkları ve bunların özelliklerini Schema.org sözlüğüyle tanımlayan yapılandırılmış veri (structured data) işaretlemesidir. Arama motorlarının sayfa içeriğini anlamasına yardımcı olur. JSON-LD, Microdata veya RDFa biçiminde uygulanır; desteklenen arama özelliklerinde zengin sonuçlara uygunluğun değerlendirilmesinde kullanılır ve kuruluş bilgilerini makine tarafından okunabilir kılar.
SERP
SERP (Search Engine Results Page, arama sonuç sayfası), bir arama sorgusuna karşılık arama motorunun gösterdiği sonuç sayfasıdır. Organik sonuçların yanı sıra reklamlar, yerel harita sonuçları, AI yanıtları, öne çıkan snippet'ler, görseller ve videolar gibi farklı bileşenler içerir. Sayfanın yapısı sorguya, konuma ve cihaza göre değişir.
SSL sertifikası
SSL sertifikası, alan adı üzerindeki kontrolün doğrulanmasıyla düzenlenen ve web sunucusu ile tarayıcı arasında şifreli HTTPS bağlantısı kurulmasını sağlayan dijital sertifikadır. Günümüzde kullanılan protokol TLS (Transport Layer Security) olduğundan teknik olarak TLS sertifikası adını taşır. Sertifikalar, tarayıcıların güvendiği sertifika otoriteleri tarafından düzenlenir.
T
Tarama bütçesi (crawl budget)
Tarama bütçesi (crawl budget), arama motoru tarayıcısının belirli bir sürede bir sitede tarayabildiği ve taramak istediği adres sayısıdır. Google'a göre tarama kapasitesi sınırı ve tarama talebi olmak üzere iki unsurun birleşiminden oluşur. Çok sayıda sayfası olan veya hızla büyüyen siteler için önem taşır.
Title etiketi
Title etiketi (başlık etiketi), bir web sayfasının başlığını tanımlayan ve HTML belgesinin head bölümünde bulunan öğedir. Tarayıcı sekmesinde ve yer imlerinde sayfanın adını belirtir. Arama motorları bu öğeyi sayfanın konusunu anlamak ve arama sonuçlarında gösterilecek başlık bağlantısını oluşturmak için kaynaklardan biri olarak kullanır.
U
UTM parametresi
UTM parametreleri, bir bağlantının sonuna eklenen ve o bağlantıdan gelen ziyaretin kaynağını, kanalını ve kampanyasını analitik araçlarına bildiren etiketlerdir. Google Analytics gibi araçlar bu etiketleri okuyarak trafiği kaynak, mecra ve kampanya adına göre sınıflandırır. E-posta, sosyal medya ve reklam kampanyalarının performans ölçümünün temel aracıdır.
V
Varlık (entity)
Varlık (entity), arama motorlarının ve bilgi sistemlerinin tekil ve tanımlanabilir olarak ele aldığı kişi, kuruluş, yer, ürün veya kavramdır. Google, varlıkları ve aralarındaki ilişkileri Bilgi Grafiği'nde (Knowledge Graph) tutar. Varlık temelli SEO, bir kuruluşun ve sunduğu hizmetlerin bu yapıda doğru tanınmasını hedefler.
X
XML site haritası
XML site haritası (XML sitemap), bir web sitesinde dizine eklenmesi istenen sayfaların adreslerini arama motorlarına bildiren yapılandırılmış dosyadır. Arama motorlarının yeni ve güncellenen sayfaları keşfetmesini kolaylaştırır. Özellikle büyük, yeni yayına alınmış veya iç bağlantı yapısı zayıf sitelerde adreslerin keşfedilmesine yardımcı olan bir kaynak olarak kullanılır.