PBN (özel blog ağı)
PBN (Private Blog Network, özel blog ağı), tek bir kişi veya kuruluşun kontrolündeki çok sayıda web sitesinin, hedef bir siteye yapay olarak bağlantı vererek arama sıralamasını etkilemek amacıyla kullanıldığı bağlantı ağıdır. Google'ın spam politikalarında bağlantı spam'i olarak tanımlanan uygulamalar kapsamındadır ve manuel işlemle sonuçlanabilir.
Yapısı
PBN’ler genellikle süresi dolmuş ve daha önce bağlantı almış alan adlarının satın alınmasıyla kurulur. Bu alan adlarında eski bağlantı profilinden yararlanmak amacıyla yeni siteler yayımlanır ve bu sitelerden hedef siteye bağlantı verilir. Ağı yöneten kişi, verilen bağlantıların metinlerini de denetleyebilir. Ağın tek bir kaynaktan yönetildiğinin fark edilmemesi için siteler farklı barındırma hizmetlerinde, farklı IP adreslerinde, farklı tasarımlarla ve farklı alan adı kayıt bilgileriyle oluşturulur.
PBN sitelerinin içeriği çoğunlukla düşük nitelikli, otomatik üretilmiş veya başka kaynaklardan uyarlanmış metinlerden oluşur; asıl işlevleri okur kazanmak değil, bağlantı aktarmaktır. Düşük organik trafik ve doğal olmayan bağlantı yerleşimleri PBN incelemelerinde değerlendirilen belirtilerdir; ağın niteliği, sitelerin ortak kontrolü ve bağlantıların sıralamayı manipüle etme amacıyla birlikte değerlendirilir.
Google’ın değerlendirmesi
Google’ın spam politikaları, arama sonuçlarındaki sıralamayı değiştirmek amacıyla oluşturulan bağlantıları bağlantı spam’i olarak tanımlar. Bu tanım; sıralama amacıyla bağlantı alınıp satılmasını, aşırı bağlantı takaslarını, otomatik programlarla üretilen bağlantıları ve aynı sahibe ait siteler arasında sıralamayı etkilemek için kurulan bağlantı ağlarını kapsar. Süresi dolmuş alan adlarının, önceki itibarlarından yararlanarak kullanıcıya çok az değer sunan içerik barındırmak amacıyla kullanılması da ayrıca süresi dolmuş alan adı kötüye kullanımı (expired domain abuse) olarak tanımlanmıştır; bu politika Mart 2024’te eklenmiştir. Süresi dolmuş bir alan adının satın alınması tek başına bu tanımı karşılamaz; belirleyici olan, alan adının öncelikle sıralamayı manipüle etmek amacıyla yeniden kullanılmasıdır.
Google, spam bağlantıları algoritmik olarak tespit etmek için SpamBrain adlı yapay zeka tabanlı sistemi kullanır. Tespit edilen bağlantılar değerlendirme dışı bırakılabilir; bu durumda bağlantıların sağlaması beklenen etki ortadan kalkar. İnsan değerlendiricilerin incelemesi sonucunda uygulanan manuel işlemler ise sitenin bazı sayfalarının veya tamamının arama sonuçlarında daha düşük konumda gösterilmesine ya da gösterilmemesine yol açabilir.
Beyaz şapka ve siyah şapka SEO
PBN, arama motorlarının kurallarına aykırı yöntemleri ifade eden siyah şapka SEO (black hat SEO) uygulamaları arasında yer alır. Kurallara uygun yöntemler beyaz şapka SEO (white hat SEO) olarak adlandırılır ve bağlantı edinimini, başka yayıncıların kaynak göstermek isteyeceği içerik, iş ortaklıkları ve basın görünürlüğü gibi doğal yollara dayandırır.
Ölçüm ve araçlar
Google’ın bir siteye manuel işlem uygulayıp uygulamadığı, Google Search Console’daki “Manuel işlemler” raporunda bildirilir. Bir sitenin bağlantı profilinde PBN kaynaklı bağlantıların bulunup bulunmadığı; Ahrefs, Semrush ve Majestic gibi araçlarla bağlantı veren alan adlarının geçmişi, trafik verileri ve barındırma bilgileri incelenerek değerlendirilir. Bağlantıları reddetme (disavow) aracı, çok sayıda yapay veya düşük kaliteli bağlantının manuel işleme yol açtığı ya da açmasının muhtemel olduğu durumlarda, kaldırılması sağlanamayan bağlantılar için kullanılır.