Schema markup (yapılandırılmış veri)
Schema markup, web sayfasındaki varlıkları ve bunların özelliklerini Schema.org sözlüğüyle tanımlayan yapılandırılmış veri (structured data) işaretlemesidir. Arama motorlarının sayfa içeriğini anlamasına yardımcı olur. JSON-LD, Microdata veya RDFa biçiminde uygulanır; desteklenen arama özelliklerinde zengin sonuçlara uygunluğun değerlendirilmesinde kullanılır ve kuruluş bilgilerini makine tarafından okunabilir kılar.
Çalışma prensibi
Bir web sayfasında yer alan “Kadıköy, İstanbul” ifadesi okur için açıkça bir adrestir; bir yazılım için ise yalnızca bir metin dizisidir. Yapılandırılmış veri, bu tür bilgilerin anlamını makine tarafından okunabilir biçimde tanımlar: bir varlığın türü (işletme, ürün, makale, etkinlik), adı, adresi, fiyatı, yazarı gibi özellikleri açıkça belirtilir. Kullanılan ortak sözlük, 2011’de Google, Microsoft ve Yahoo’nun başlattığı, aynı yıl Yandex’in de katıldığı schema.org’dur. Sözlükte Product, Organization ve Article gibi türler varlığın sınıfını, name, author ve offers gibi özellikler ise o varlığa ait bilgileri ve başka varlıklarla ilişkilerini tanımlar.
Yapılandırılmış veri üç biçimde yazılabilir: JSON-LD, Microdata ve RDFa. Google, sayfa koduna ayrı bir blok olarak eklenen JSON-LD biçimini önerir:
{
"@context": "https://schema.org",
"@type": "Dentist",
"name": "Örnek Diş Kliniği",
"address": {
"@type": "PostalAddress",
"addressLocality": "Kadıköy",
"addressRegion": "İstanbul"
}
}Zengin sonuçlarla ilişkisi
Yapılandırılmış veri, arama sonuçlarında standart başlık ve açıklamanın ötesine geçen zengin sonuçların (rich results) temelini oluşturur: ürünlerde fiyat ve stok durumu, tariflerde hazırlama süresi, etkinliklerde tarih, kuruluşlarda logo ve iletişim bilgileri gibi. Zengin sonucun gösterilip gösterilmeyeceğine Google karar verir; işaretlemenin Google’ın yönergelerine uygun, eksiksiz ve sayfada görünen içerikle tutarlı olması bu kararın ön koşuludur. Schema.org sözlüğünde tanımlı her tür için Google’da özel bir sonuç görünümü bulunmaz; her arama özelliğinin kendi zorunlu ve önerilen alanları vardır. Desteklenen zengin sonuç türleri zaman içinde değişir; örneğin SSS (FAQPage) zengin sonuçları 2023’ten itibaren yalnızca tanınmış resmi kurum ve sağlık sitelerinde gösterilmektedir.
AI aramadaki rolü
Büyük dil modellerine dayalı arama deneyimleri, bir işletme veya konu hakkında yanıt üretirken farklı kaynaklardaki bilgileri birleştirir. Yapılandırılmış veri, kuruluşun adını, faaliyet alanını, adresini, iletişim bilgilerini ve sunduğu hizmetleri makine tarafından okunabilir biçimde tanımlar. Organization, LocalBusiness ve Service türleri ile sameAs özelliği kullanılarak kurulan varlık tanımları, GEO çalışmasının temel bileşenlerindendir. Bilgilerin web sitesi, Google İşletme Profili ve diğer kaynaklarda aynı olması bu etkiyi güçlendirir.
Ölçüm ve araçlar
İşaretlemenin geçerliliği iki farklı kapsamda denetlenir: Schema.org’un Schema Markup Validator aracı işaretlemenin sözlüğe uygunluğunu, Google’ın Zengin Sonuç Testi (Rich Results Test) ise Google’ın desteklediği arama özellikleri için uygunluğunu inceler. JavaScript ile eklenen işaretlemede, sayfa işlendikten sonraki çıktı esas alınır. Google Search Console, rapor desteği bulunan ve sitede algılanan zengin sonuç türleri için geçerli ve geçersiz öğeleri gösterir; rapor sayıları öğe bazındadır ve ayrıntılarda ilgili sayfalar incelenir.