Teknik SEO Nedir? Kontrol Listesi

Kısa cevap: Teknik SEO, bir sitenin arama motorları tarafından taranabilmesi, doğru biçimde oluşturulup dizine eklenebilmesi ve ziyaretçiye güvenli, hızlı sunulabilmesi için yürütülen altyapı çalışmasıdır. Kontrol listesi üç konuyu ele alır: Google’ın sayfaya erişimi, aynı içerik için esas alınan adres ve sayfanın ziyaretçinin gördüğü gibi eksiksiz oluşturulması. robots.txt, sunucu yanıtları, noindex, kanonik adresler, site haritası, yönlendirmeler, site mimarisi, JavaScript, HTTPS, mobil uyum ve sayfa deneyimi bu üç konunun altında incelenir.

Bu yazıda teknik SEO’nun kapsamını, her kontrolün nereden yapıldığını, iyi durumun neye benzediğini ve ekibinizden hangi kanıtı isteyebileceğinizi sırasıyla anlatıyoruz. Sonda, ekibinizle ya da ajansınızla paylaşabileceğiniz bir özet tablo bulunuyor.

Teknik SEO nedir, neyi kapsar

Teknik SEO, içeriğin kendisiyle değil, içeriğin arama motoruna ulaşma yoluyla ilgilenir. Bir hizmet sayfası ne kadar iyi yazılmış olursa olsun, taramaya kapalıysa, hata kodu veriyorsa ya da Google başka bir adresini esas alıyorsa aramada beklenen yerde görünmez. Sayfanın sizin tarayıcınızda sorunsuz açılması da bu koşulların karşılandığını tek başına göstermez. Teknik SEO bu engelleri bulur ve giderir.

Teknik SEO sayfanın bulunabilmesi, okunabilmesi ve sunulabilmesiyle ilgilenir; sayfa içi SEO (on-page SEO) ise sayfanın başlığının, metninin ve alt başlıklarının hedeflediği aramaya uygunluğuyla. İkisi aynı sayfada birlikte çalışır, ancak farklı soruları cevaplar.

Google’ın bir sayfayı işleme süreci üç aşamada ilerler: tarama, oluşturma (rendering) ve dizine ekleme. Tarama aşamasında Googlebot adrese ve sayfayı oluşturan dosyalara erişir. Oluşturma aşamasında JavaScript çalıştırılır ve sayfa bir tarayıcıdaki gibi kurulur. Dizine ekleme aşamasında içerik değerlendirilir ve benzer adresler arasından biri esas alınır. Erişim engeli, eksik oluşturulan içerik ve yanlış dizine ekleme talimatı farklı aşamalarda ortaya çıkar; bu ayrım, ekibinizin sorunu doğru yerde aramasına yardımcı olur. Kontrol listesinin sırası da bu aşamaları izler. Sürecin genel anlatımı ve SEO çalışmasının bütün adımları SEO nedir, nasıl yapılır rehberimizde yer alıyor; bu yazı o rehberin taranabilirlik ve dizine eklenme adımını ayrıntılandırır.

Teknik SEO ve yapay zeka yanıtları

Google’ın AI Overviews ve AI Mode özelliklerinde destekleyici bağlantı olarak değerlendirilecek sayfaların dizine eklenmiş ve arama sonuçlarında metin özetiyle (snippet) gösterilmeye uygun olması gerekir; Google bu özellikler için ek bir teknik gereklilik tanımlamaz. Bu, Google’ın yapay zeka özelliklerindeki görünürlüğün de aynı teknik temele dayandığını gösterir. Kural diğer yapay zeka araçları için geçerli değildir; o araçların kendi tarayıcıları ve kuralları vardır. İşletmenin yapay zeka yanıtlarında doğru bilgiyle anılması için yürütülen GEO (Generative Engine Optimization, üretken motor optimizasyonu) çalışması, teknik SEO temelinin üzerine kurulan ve kendi göstergeleriyle ölçülen ek bir çalışmadır.

Teknik SEO kontrol listesi

Kontroller ana sayfayla sınırlı tutulmaz. Hizmet, kategori, ürün ve blog yazısı gibi her şablondan örnek sayfalar seçilir; aynı şablonu kullanan sayfalar genellikle aynı sorunu paylaşır. Her başlıkta üç şey netleşir: ne kontrol edilir, nereden bakılır, iyi durum neye benzer. Ekibinizden her bulgu için örnek adres, mevcut durum ve düzeltmeden sonra beklenen sonucu istemeniz, tek sayfaya özgü bir durumu bütün bir bölümü etkileyen sorundan ayırmanızı kolaylaştırır.

1. Tarama ve erişim

robots.txt

robots.txt, tarayıcıların sitenin hangi bölümlerine erişebileceğini belirleyen dosyadır. Bu kontrolde ekibiniz, önemli sayfaların ve sayfanın düzgün oluşturulması için gereken CSS ve JavaScript dosyalarının yanlışlıkla engellenmediğini doğrular. Search Console’daki robots.txt raporu, Google’ın bulduğu robots.txt dosyalarını, son okunma zamanını ve tespit edilen sorunları gösterir.

robots.txt bir sayfayı arama sonuçlarından çıkarmaz. Google’ın belgesine göre taramaya kapatılan bir adres, başka sayfalardan bağlantı alıyorsa açıklaması olmadan sonuçlarda görünmeye devam edebilir. Bir sayfanın sonuçlarda yer almaması isteniyorsa noindex kullanılır.

Yapay zeka araçlarının tarayıcıları da robots.txt kurallarıyla yönetilir. Örneğin OpenAI, ChatGPT’nin arama özelliklerinde siteleri göstermek için kullandığı OAI-SearchBot tarayıcısını, model eğitimi için kullandığı GPTBot’tan ayrı bir kimlikle (user-agent) tanımlar. Hangi tarayıcıya izin verdiğinizi bilinçli bir karar olarak kaydetmeniz, ileride yapılacak değişiklikleri de kolaylaştırır.

Ekibinizden isteyin: Kuralların önemli sayfa gruplarını nasıl etkilediğini gösteren örnek adresler ve izin verilen ya da engellenen tarayıcıların listesi.

Sunucu yanıtları ve HTTP durum kodları

Her adres sunucudan bir durum kodu alır. Yayındaki önemli sayfalar 200 döner. Karşılığı olmadan kaldırılan sayfalar 404 ya da 410 döner. Google, sunucu hatalarında (5xx) taramayı geçici olarak yavaşlatır; tekrarlayan sunucu hataları bu nedenle yeni ve güncellenen sayfaların keşfini de geciktirir.

Ayrı bir durum yumuşak 404’tür (soft 404): sayfa “bulunamadı” mesajı ya da boş bir içerik gösterir, ama sunucu 200 kodu verir. Search Console’un Sayfa dizine ekleme raporu bu adresleri ayrıca listeler. İyi durumda içerik ile durum kodu birbiriyle çelişmez.

Ekibinizden isteyin: Etkilenen adresler, yanıt kodları ve hatanın hangi şablonlarda tekrarlandığı. Yalnız toplam hata sayısı, düzeltmenin kapsamını belirlemeye yetmez.

2. Dizine ekleme ve kanonik adres

noindex

noindex, bir sayfanın arama sonuçlarında gösterilmemesini isteyen talimattır; sayfanın meta etiketinde ya da HTTP yanıt başlığında yer alabilir. Ekibiniz, dizinde olması gereken sayfaların hiçbirinde bu talimatın bulunmadığını doğrular. Tema, eklenti ya da geliştirme ortamından kalan bir ayar, bütün bir bölümü dizin dışına itebilir. WordPress sitelerde yönetim panelindeki ayarlarla canlı sayfanın ürettiği talimatın karşılaştırılması bu nedenle yararlıdır.

Google’ın noindex talimatını görebilmesi için sayfanın taranabilir olması gerekir. Aynı adres robots.txt ile de engellenmişse talimat okunmaz ve sayfa sonuçlarda kalabilir. Sayfa dizine ekleme raporu ve URL Denetimi aracı, bir adresin dizin durumunu ve nedenini gösterir.

İki paralel akış: üstte tarama oku kilitli bir engel çizgisinde durup sayfaya ulaşamıyor, altta ok sayfaya ulaşıyor ancak dizine giden yol kesik çizgide bitiyor

Ekibinizden isteyin: Dizin dışında tutulan sayfaların listesi ve her biri için gerekçe; dizinde olması gerektiği halde dışarıda kalan adreslerin nedenine göre ayrılmış dökümü.

Kanonik adresler

Aynı içerik birden fazla adresten açılabilir: http ve https, www’lu ve www’suz, sonunda eğik çizgi olan ve olmayan, parametreli sürümler. Google bu durumda adreslerden birini kanonik (esas) olarak seçer. Bu kontrolün amacı, Google’ın seçtiği adresin sizin tercihinizle aynı olduğunu doğrulamaktır.

Google’ın belgesine göre yönlendirmeler ve rel="canonical" bildirimi güçlü, site haritasına eklenmek ise daha zayıf bir sinyaldir; hiçbiri kesin bir kural değildir. Bu yüzden iyi durum, bütün sinyallerin aynı adresi göstermesidir: kanonik etiketi, yönlendirmeler, iç bağlantılar ve site haritası aynı tercihi destekler. URL Denetimi aracı, Google’ın seçtiği kanonik adresi gösterir.

Ekibinizden isteyin: Alternatif adres sürümlerinin ve her birinin hangi adrese işaret ettiğinin karşılaştırması.

XML site haritası

XML site haritası, dizine eklenmesi istenen adreslerin Google’a bildirildiği listedir. İyi bir site haritası yalnız kanonik, 200 dönen ve dizine eklenmesi istenen adresleri içerir; yönlenen, kaldırılan ya da noindex taşıyan adresler listede yer almaz. Harita Search Console’a gönderilir ve konumu robots.txt dosyasında belirtilir.

Site haritası keşfi ve taramayı destekleyen bir bildirimdir; bir adresin haritada bulunması, dizine eklendiğini göstermez. Gönderilen adreslerle dizine eklenen adresler arasındaki fark, incelenecek sorunların ilk işaretidir. Taşımadan sonra eski adreslerin haritada kalıp kalmadığı ayrıca kontrol edilir.

Ekibinizden isteyin: Site haritasındaki örnek adreslerin yanıt kodları ve kanonik hedefleri ile gönderilen ve dizine eklenen adresler arasındaki farkın nedenlerine göre dökümü.

Yönlendirmeler

Kalıcı olarak taşınan bir sayfa, sunucu tarafında 301 ya da 308 yönlendirmesiyle yeni adresine bağlanır. Ekibiniz zincirleri (bir adresin birkaç ara adresten geçerek hedefe ulaşması) ve döngüleri tespit eder, zincirleri doğrudan son hedefe kısaltır ve iç bağlantıları da son adrese günceller.

Alan adı, altyapı ya da tasarım değişikliğinde ekibiniz eski ve yeni adresleri tek tek eşleyen bir tablo hazırlar. Her eski sayfa, içerik bakımından karşılığını bulan yeni sayfaya gider ve hedef sayfa 200 döner. Bütün eski adreslerin ana sayfaya gönderilmesi bu eşlemenin yerini tutmaz.

Ekibinizden isteyin: Eski ve yeni adres eşleme tablosu ile zincir ve döngü içermediğini gösteren tarama çıktısı.

3. İçeriğin oluşturulması ve sunumu

Site mimarisi ve iç bağlantılar

Önemli sayfalar ana sayfadan az sayıda tıklamayla ulaşılabilir olmalıdır. Menüler, kategori sayfaları ve sayfalar arasındaki bağlantılar, Googlebot’un siteyi dolaşma yoludur. Google, bağlantıları href niteliği taşıyan <a> öğelerinden izler; yalnız tıklama olayıyla çalışan düğmeler bağlantı olarak izlenmeyebilir.

Ekibiniz, iç bağlantıları izleyen taramanın sonucunu site haritası ve içerik yönetim sistemindeki adres listesiyle karşılaştırarak site içinden bağlantı almayan yetim sayfaları belirler. Tarama çıktısı ayrıca ulaşılan sayfaların tıklama derinliğini gösterir. Okunabilir, tutarlı bir URL yapısı hem ziyaretçinin hem tarayıcının sitenin düzenini anlamasına yardımcı olur. Var olan adresleri yalnızca kısaltmak amacıyla değiştirmek ise yönlendirme yükü getirir; ekibiniz önce mevcut yapının erişilebilirliğini değerlendirir.

Ana sayfadan aşağı inen bir site ağacında yakın katmandaki sayfalar ve derinde kalan, bağlantısı zayıf bir sayfa

Ekibinizden isteyin: Sayfa gruplarının tıklama derinliği ve site içinden bağlantı almayan adreslerin listesi.

JavaScript ile oluşturulan içerik

Bazı sitelerde ana metin, ürün bilgisi ya da bağlantılar JavaScript çalıştıktan sonra sayfaya eklenir. Google JavaScript’i çalıştırabilir, ancak oluşturma aşaması taramadan sonra gelir ve engellenen bir dosya ya da betik hatası, içeriğin eksik görülmesine yol açabilir. URL Denetimi aracındaki oluşturulmuş HTML, Google’ın gördüğü sayfayı gösterir; ana içerik ve bağlantılar burada bulunmalıdır. Bir şablonda içerik görünürken aynı altyapıyı kullanan başka bir bölümün boş kalması, kontrolün kapsamını genişletmeyi gerektirir.

Ekibinizden isteyin: Ekran görüntüsünün yanında, ana metnin ve bağlantı adreslerinin oluşturulmuş HTML’deki karşılığı.

HTTPS

Sitenin bütün sürümleri tek bir HTTPS adresine yönlenir, sertifika geçerlidir ve kullanılan alan adlarını kapsar. Sayfa içindeki görsel, stil ve betik dosyaları da HTTPS üzerinden yüklenir; güvenli bir sayfadaki kaynağın http üzerinden çağrılması karışık içerik uyarısına yol açar. Google, güvenli bağlantıyı sayfa deneyiminin parçaları arasında sayar. Farklı şablonlardaki kaynaklar da kontrol edilir.

Ekibinizden isteyin: Farklı adres sürümlerinin hangi HTTPS adrese yönlendiğini ve karışık içerik bulunmadığını gösteren kontrol çıktısı.

Mobil uyum

Google, sayfaları dizine eklerken ve sıralarken mobil sürümü esas alır. Bu nedenle mobil uyum, sayfanın telefona sığmasından fazlasıdır: mobilde ana içerik, başlıklar, yapılandırılmış veri ve meta bilgiler masaüstü sürümle aynı olmalıdır. Dar ekranda farklı bir menü kullanılabilir, ancak önemli sayfalara giden yollar korunur. Mobil sürümde bulunmayan ya da yalnız kullanıcı etkileşiminden sonra yüklenen ana içerik Google tarafından görülmeyebilir. Sekme ya da akordeon içinde sunulan içerikte, metnin oluşturulmuş HTML’de bulunup bulunmadığı kontrol edilir.

Ekibinizden isteyin: Farklı şablonların mobil ve masaüstü sürümlerinin içerik karşılaştırması. Ana sayfanın tek bir ekran görüntüsü, ürün ya da hizmet sayfalarındaki durumu göstermez.

Yapılandırılmış veri

Yapılandırılmış veri, sayfadaki bilgileri (işletme, ürün, makale gibi) Google’ın standart biçimde okuyabileceği şekilde işaretler. Ekibiniz iki şeyi doğrular: işaretlemenin teknik olarak geçerli olduğunu ve sayfada görünen bilgiyle birebir uyumlu olduğunu. Zengin Sonuç Testi, Google’ın desteklediği zengin sonuç türlerindeki teknik hata ve uyarıları gösterir. Geçerli bir kod ise bilginin doğru olduğunu tek başına göstermez; bu nedenle ekibiniz işaretlenen bilgileri sayfadaki içerikle ayrıca karşılaştırır. WordPress sitelerde tema ile eklentilerin aynı sayfada iki ayrı işaretleme üretip üretmediğini de inceler. Türlerin seçimi ve uygulama ayrıntıları için yapılandırılmış veri rehberine başvurabilirsiniz.

Ekibinizden isteyin: Örnek sayfaların test sonucu ve işaretlenen bilgilerin sayfadaki karşılığıyla karşılaştırması.

Çok dilli siteler ve hreflang

Birden fazla dil ya da bölge için sürümü olan sitelerde hreflang bildirimleri, her sürümün hangi dil ve bölgeye yönelik olduğunu Google’a anlatır. Bildirimler sayfa kodunda, HTTP başlığında ya da site haritasında yer alabilir. Her sürüm kendisini ve diğer bütün sürümleri listeler; bildirimler karşılıklıdır ve kanonik adreslerle çelişmez. Dil seçicinin çalışması, bu bildirimlerin doğru olduğunu göstermez. Tek dilli ve tek bölgeye yönelik sitelerde bu kontrol gerekmez.

Ekibinizden isteyin: Örnek bir sayfanın bütün dil sürümlerini, karşılıklı bildirimlerini ve kanonik adreslerini içeren eşleme tablosu.

Sayfa deneyimi ve site hızı

Teknik SEO’nun son katmanı, sayfanın ziyaretçiye ne kadar iyi sunulduğudur. Google bu deneyimin ölçülebilir kısmını Core Web Vitals (Önemli Web Verileri) adı verilen üç metrikle izler: LCP görünür alandaki en büyük görsel ya da metin bloğunun ne kadar sürede göründüğünü, INP sayfanın tıklama, dokunma ve tuş vuruşlarına ne kadar hızlı yanıt verdiğini, CLS ise sayfanın kullanımı boyunca oluşan beklenmedik düzen kaymalarını ölçer. web.dev’e göre iyi değerler, ziyaretlerin 75. yüzdelik diliminde LCP için 2,5 saniye, INP için 200 milisaniye ve CLS için 0,1 ya da altıdır. Değerlendirmede gerçek ziyaretçi verisi esas alınır; Search Console’daki Core Web Vitals raporu bu veriyi sayfa grupları halinde gösterir. Laboratuvar ölçümleri sorunun nedenini bulmak için kullanılır.

Sayfa deneyimi içeriğin yerine geçmez. Google, sayfa deneyimi zayıf olsa bile en alakalı içeriği göstermeye çalıştığını, alakalı seçeneklerin çok olduğu aramalarda ise iyi bir deneyimin fark yaratabileceğini belirtir. Hız çalışması, iyi içeriğin ziyaretçiyi kaybetmemesi için yapılır.

Bu metriklerden LCP’nin hangi adımlarla iyileştirildiği, LCP nedir, nasıl düşürülür rehberinde ayrıntılı olarak yer alıyor.

Teknik SEO kontrolleri ne zaman ve hangi sırayla yapılır

Teknik SEO tek seferlik bir iş değildir. Kontrolleri site yayına girerken, tasarım ya da tema değiştiğinde, alan adı veya barındırma taşındığında, önemli eklenti güncellemelerinden sonra ve düzenli bakım aralıklarında tekrarlamanız gerekir. Aralığın sıklığını sitenin ne kadar sık değiştiği ve büyüklüğü belirler. Yeni bir şablonun yayına alınması, aynı bileşenleri kullanan bütün bölümlerin yeniden kontrol edilmesini gerektirir.

Sırayı etki alanı belirler. Ekibiniz önce siteyi ya da önemli bir sayfa grubunu görünmez kılan engelleri giderir: yanlış robots.txt kuralları, istenmeyen noindex talimatları, sunucu hataları ve ana içeriğin oluşturulamaması. Ardından adres düzenini ele alır: kanonik tercihler, yönlendirmeler ve site haritası. Mimari, mobil uyum, yapılandırılmış veri ve sayfa deneyimi iyileştirmeleri bunların ardından gelir.

Ekibinizden ya da ajansınızdan uzun bir hata dökümü yerine önem sırasına konmuş bir bulgu listesi istemeniz yararlı olur. Her kayıtta örnek adres, etkilenen sayfa grubu, gözlenen durum, hedeflenen davranış, sorumlu ekip ve düzeltmenin nasıl doğrulanacağı yer alır. Düzeltme tamamlandığında ekibiniz aynı kontrolü yeniden çalıştırır; düzeltmenin uygulanması ile etkisinin arama verisinde görülmesini ayrı aşamalar olarak izlemeniz, sonucu doğru yorumlamanızı kolaylaştırır.

Kontrol	Nereden bakılır	İyi durum	Öncelik
robots.txt	robots.txt dosyası, Search Console robots.txt raporu	Önemli sayfalar ve CSS/JS dosyaları açık	Engel varsa ilk
Durum kodları	Tarama aracı, sunucu kayıtları	Yayındaki sayfalar 200, karşılığı olmadan kaldırılanlar 404/410	Yaygın hatada ilk
noindex	Sayfa dizine ekleme raporu, URL Denetimi	Yalnız bilinçli olarak dışlanan sayfalarda	Yanlış kullanımda ilk
JavaScript	URL Denetimi, oluşturulmuş HTML	Ana içerik ve bağlantılar görünür	İçerik eksikse ilk
Kanonik adres	Sayfa kodu, URL Denetimi	Bütün sinyaller aynı adresi gösterir	Erişimden sonra
Site haritası	Site haritası dosyası, Search Console	Yalnız kanonik ve 200 dönen adresler	Adres düzeniyle birlikte
Yönlendirmeler	Tarama aracı, adres eşleme tablosu	Tek adımda ilgili hedefe	Taşımada yüksek
Mimari	Tarama aracı, sayfa envanteri	Yetim sayfa yok, önemli sayfalar yakın	Adres düzeninden sonra
HTTPS	Sertifika, yönlendirmeler, kaynak istekleri	Tek HTTPS sürüm, karışık içerik yok	Sorun varsa yüksek
Mobil uyum	Mobil ve masaüstü karşılaştırması	İçerik ve bilgiler eşdeğer	Yüksek
Yapılandırılmış veri	Zengin Sonuç Testi, görünen içerik	Desteklenen türlerde teknik hata yok, bilgiler sayfayla uyumlu	Temel erişimden sonra
hreflang	Sayfa kodu, HTTP başlığı ya da site haritası	Karşılıklı ve kanonikle uyumlu	Çok dilli sitelerde
Core Web Vitals	Search Console raporu, saha verisi	Gerçek ziyaretlerde iyi değerler	Etkilenen şablona göre

Teknik kontrolleri içerik ve iş hedeflerinizle birlikte planlamak isterseniz Peaktimize’ın çalışma yaklaşımını SEO hizmeti sayfamızda inceleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Teknik SEO ile sayfa içi SEO (on-page SEO) arasındaki fark nedir

Teknik SEO sayfanın taranabilmesi, dizine eklenebilmesi ve sorunsuz sunulabilmesiyle ilgilenir. Sayfa içi SEO ise sayfanın başlığını, metnini ve alt başlıklarını hedeflenen aramaya göre düzenler. İki çalışma aynı sayfanın görünürlüğünü farklı yönlerden destekler.

Teknik SEO ne sıklıkla kontrol edilir

Teknik SEO kontrollerini site yayına girerken, tasarım ya da altyapı değiştiğinde, önemli güncellemelerden sonra ve düzenli bakım aralıklarında tekrarlamanız gerekir. Sık güncellenen büyük sitelerde kontrol aralığı kısalır.

Teknik SEO tek başına sıralamayı yükseltir mi

Teknik SEO, sayfaların aramada değerlendirilebilmesinin ön koşuludur. Erişim ve dizine ekleme engellerinin giderilmesi sayfaların görünürlüğünü destekler; sıralama ise içeriğin aramaya verdiği cevap, güvenilirlik ve sayfa deneyimiyle birlikte gelişir.

robots.txt ile noindex arasındaki fark nedir

robots.txt tarayıcının bir adrese erişip erişmeyeceğini yönetir; noindex ise sayfanın sonuçlarda gösterilmemesini ister. noindex’in okunabilmesi için sayfanın taranabilir olması gerekir; bu nedenle dizinden çıkarılacak bir sayfa robots.txt ile engellenmez.

Teknik SEO Nedir? Adım Adım Kontrol Listesi