Anılma (brand mention)
Anılma (brand mention), bir kuruluşun veya markanın adının web sayfası, haber, forum, yorum ya da yapay zeka yanıtı gibi bir metinde geçmesidir. Ad bağlantıyla birlikte veya bağlantısız yer alabilir. Anılmanın bağlamı, markanın hangi ihtiyaçla ilişkilendirildiğini ve hangi alternatiflerle birlikte sunulduğunu kapsar.
Anılmanın kapsamı ve bağlantı türleri
Anılmanın ayırt edici unsuru, kuruluşun veya markanın adının metinde bulunmasıdır. Haberlerdeki şirket adları, forum tartışmalarındaki marka karşılaştırmaları ve müşteri yorumlarındaki işletme adları bu kapsama girer; sektör yayınları, etkinlik sayfaları ve dizin kayıtları da kuruluş adının sık geçtiği kaynaklardır. Anılma olumlu, olumsuz veya nötr bir anlatımın parçası olabilir; adın metinde geçmesi tek başına markanın önerildiği anlamına gelmez.
Bağlantılı anılmada (linked mention) marka adının geçtiği metin, markaya ait bir sayfaya bağlantı da içerir. Bağlantısız anılmada (unlinked mention) ad bulunur, siteye yönlendiren bağlantı bulunmaz. Geri bağlantı (backlink) ise başka bir siteden belirli bir sayfaya verilen bağlantıdır ve marka adını içermeyebilir. Bu nedenle anılma ile backlink farklı gözlem birimleridir: Biri adın görünmesini, diğeri siteler arasındaki bağlantı ilişkisini ifade eder.
Yapay zeka yanıtlarında anılma
Yapay zeka yanıtlarında anılma, markanın yanıt metninde adlandırılması veya bir öneri listesinde yer almasıdır. Markanın hangi ihtiyaçla ilişkilendirildiği, hangi hizmet kategorisinde sunulduğu ve hangi alternatiflerle birlikte sıralandığı anılmanın bağlamını oluşturur. Bir karşılaştırmada seçeneklerden biri olarak geçmek ile belirli bir ihtiyaca çözüm olarak önerilmek farklı kayıtlardır.
Anılma ile kaynak gösterilme (citation) birbirinden bağımsız oluşabilir. Yanıt, markanın adını hiçbir kaynak bağlantısı vermeden içerebilir. Tersine, markanın sitesindeki bir sayfa yanıtın kaynak bağlantıları arasında yer alırken marka adı yanıt metninde hiç geçmeyebilir. Kaynak gösterilme, sayfanın önce erişim (retrieval) aşamasında getirilmesine bağlıdır; anılma ise modelin eğitim verisinden de kaynaklanabilir. Bu nedenle iki görünürlük biçimi ayrı alanlarda değerlendirilir.
Ölçüm yöntemi
Yapay zeka yanıtlarındaki anılmanın ölçümü, sabit bir soru setinin aynı araçlarda, aynı dil ve konum ayarlarıyla düzenli aralıklarla sorulmasına dayanır. Kayıt birimi her bir yanıttır: Soru, araç, tarih, kullanılan arama modu, markanın yanıtta geçip geçmediği, öneri listesindeki yeri, birlikte anılan alternatifler ve kaynak bağlantısının varlığı ayrı alanlarda tutulur. Soruda marka adının bulunup bulunmaması da kaydın parçasıdır; markayı doğrudan soran bir sorudaki anılma ile kategori sorusundaki anılma farklı koşulları temsil eder. Dönemler arası karşılaştırma aynı sorular ve aynı koşullar üzerinden yapılır.
Web tarafında Google Alerts gibi bildirim hizmetleri ve marka izleme araçları anılmaları listeler. İncelemede sayfa adresi, yayıncı, bağlantı durumu ve adın geçtiği çevre metin esas alınır; aynı adı taşıyan farklı kuruluşların ayrıştırılması kayıtların doğru markayla eşleşmesini sağlar.